سلام دوستان،


این پست آخر مثل اینکه خیلی‌ جنجالی شده. اون هم فکر می‌کنم به یک علته حداقل. اون هم اینکه هر کسی‌ هر جور دوست داشته حرفهای من رو برداشت کرده. من از دید خودم حرف زدم. اگر گفتم کسی‌ که میمونه حاضر نشده به مملکت خودش خدمت کنه منظورم اونهايی هستن که اینجا اونجا براشون فرقي نداره اما تنها برای راحتیه بیشتر خودشون حاضر شدن علمشون رو بریزن توی جيب اينها. اين رو هم قبلا چند بار من تاکید کردم. گفتم من با کسی‌ که شغل تاثیر گذاري نداره کاری ندارم. چون اون بابا که کاری نمی‌کنه زندگی‌ خودشو می‌کنه. من گفتم مثلا شما فرض کنید که میتونید توی ایران کارهای بزرگ انجام بدید در حد خودتون (چون قدم به قدم هست که همه چیز عوض می‌شه) اگر تنها دلیلتون برای موندن و خدمت به بشریت (که البته باعث می‌شه آمریکا اینجا از بقیه جلوتر بیفته و بعد اون رو سر همه راه بره) راحتی خودشونه (تنها به نظر شخص من) ایران رو به اونجا فروختن

حالا دوستان خواننده هر کسی‌ با هر موقعیتی و با هر پیش زمینه ای يك جور برداشت کرده. من بارها هم تاکید کردم و گفتم من فقط در مورد آدمهایی که حالا یک مدرک تخصصی گرفتن دارم صحبت می‌کنم. من چه بدونم که اون بابایی که الان مثلا تو آمریکا لباس فروشی داره برا چی‌ مونده یا نمونده، یا موفق هست یا نیست، یا اون راننده ای که داره زندگیش رو می‌کنه. مگر اون ایران باشه هم کاری می‌کنه که تاثیر گذار در سرنوشت علمیه ایران باشه؟ اما کسی‌ مثل دکتر حسابی‌ رو شما فرض کنید (یا اشخاص دیگه که زیاد هستن، و کارهاي بزرگی‌ برای پیشرفت ایران انجام دادن) كه چقدر تونست براي ايران كار انجام بده.

من برای شما مثال هم از رئیس ناسا زدم. گفتم کسی‌ که هم ایران می‌تونه همه چیز داشته باشه هم اینجا، و توانايی‌ داره که کاری کنه، اگر تنها به دلیل رفاه نسبی بیشتر در اینجا بمونه ایران رو و پیشرفتش رو به خیلی‌ چیزها فروخته.

من هیچ وقت تناقض گويی نکردم. توی کدوم یکی‌ از پستهای من خوندید که من بگم ایران فلان و بهمان هست و "بر نگردید"؟ من از ایران، سیستمش، بعضی‌ فرهنگهاي غلطش، خیلی‌ چیزاش خلاصه انتقاد کردم اما هیچ وقت نگفتم ایران فلان هست و دیگه پاتون رو ایران نگذرید. یکبار گفته بودم که این همه کار انجام بدی بعد بهت میگن برگرد به مملکتت (دولتت) خدمت کن که گفتم منظر چی‌ بود. يعني این دولت دو قورت و نیمش هم باقیه اگه برگردی. اما خوب ایران از دولت جداست.

من همیشه همه رو تشویق به رفتن کردم. اما باید بدونید که اومدن همش خوب نیست. بد بود یک ذره ذهنتون رو متوجه به چیزهای دیگه کردم و گفتم اومدن لزوما موفقیت نیست؟ گفتم اونهای که میخوان برگردن خیال نکنن بیان اینجا بعد برگردن حتما موقعیتشون بهتر می‌شه. گفتم بسنجن اوضاع داخل رو هم. اگر می‌بینن چیزهای زیادی رو از دست میدان نیان. بد بود اینها رو گفتم؟ خوب بود می‌گفتم بیایید و اینجا خوبه و بعد برمیگشتید می‌دیدید نه بابا این پسره حرف بی‌ خودی میزد ها.

اما بله گفتم که کسی‌ که می‌خواد اینور بمونه خب بیاد. چون قبول کرده همه چیز رو و خوبي و بديش رو. اون دیگه راهی‌ نداره. اما کسی‌ که موفقیتش رو فقط بیرون ایران مي ‌بینه آدم چندان موفقی‌ هم نیست. موفق و توانا کسی‌ هست که بتونه تو همه جا خوب باشه. و الا بله، به من امکانات بدن می‌تونم همه کار بکنم. بعد هم اینکه کسی‌ كه مهاجرت می‌کنه، به خاطره شرایط خاص حکم فرما به زندگیه شخصیش مهاجرت می‌کنه. من که منظورم اونها نبودن. وضعیت اونها به من مربوط نيست. اين یک وبلاگ هست برای کسایی‌ که میخوان با درس خوندن بیان اینور. من تا حالا مگه پستی در مورد مهاجرت گذاشتم؟ هر مقایسه ای هم بود از نظر تحصیلی‌ بوده. نبوده؟ پس وقتی‌ در مورد اومدن و برگشتن حرف میزنم دارم با آدمهای تحصیل کرده ای حرف میزنم که همیشه خوب بودن و میخوان بهتر باشن. و خطاب من به مهاجرین خاص (و انصار) و ... نیست. لذا هر کسی‌ هر طور دلش خواسته از حرف من برداشت کرده.

تا حالا برام بچه ها چندین بار آیه و روایت آوردن که نمیدونم مهاجرت کنید و برید چین و ... من نمی‌خوام وارد بحث اعتقادی بشم، اما در همین حد بگم که من نگفتم نرید درس بخونید، گفتم اگر درس خوندید و کاره‌ای شدید، و فکر کردید که میتونيد قدمهای بزرگی‌ بردارید، سودشو بریزید تو جیب هموطن‌های خودتون اول. ممکنه کسی‌ اینجا درس بخونه هیچ کاره‌ای هم نشده باشه ... مگر همهٔ این کسانی‌ که اینجا درس میخونن همه خیلی‌ ديگه ... ؟ مگر توی ايران هر کی‌ درس بخونه هیچی‌ حالیش نیست؟ اتفاقا بچه های ایرانی‌ اونقدر از نظر علمی‌ خوب هستن که همه جا خریدار دارن. این رو از کجا به دست آوردن؟ بالاخره توی سیستم ایران (نه دولت) بودن. اتفاقا الان ۵۰% (سر درصدش ديگه دعوا نكنيد) از بچه هايي که نمی‌تونن یا فوق داخل قبول شن یا دکترا، می‌رن خارج. چون ايران نمی‌تونن به اون چیزهای که میخوان برسان. بعضی‌ها از کنکور فرار می‌کنن بعضی‌ها هم ... (تو رو خدا بسط ندید موضوع رو، بلکه این اشخاص هم هستن، نگيد نیستن که دیگه منفجر میشم ... خودم بسیار دیدم ... يكي از دوستانم آلمانه ... يكي مالزي ... يكي سنگاپور ... همه اينها به من گفتن براي فرار از كنكور ميرن ... حال امتحان كتكور داخل رو نداشتن). بر عکس اشخاص دیگه ای‌ هم هستن که واقعا خوب هستن و ميرن. مگر با بچه پولدار تو آمريكا كانادا كم داريم كه با پول خودشون به راحتي بدون كنكور اومدن اينور درس ميوخونن؟

کسی‌ در مقابل حرف من موضع میگیره که همهٔ کارهاشو کرده که بره و اونقدر به خودش تو این ۲-۳ سال تلقین کرده كه ایران بده ایران بده، پیشرفت نمی‌شه، این وضع اینجا ... اين هم وضع اونجا، این چه مردمیه، این چه مملکتیه و از این امثال كه ديگه راهي نداره. مسلمه که همه کارهاشو کرده که بره. همون شخص بعد از ۴ سال دیدن داره. نگید اینجوری نیست، چون هنوز تجربه نکردید.

خیلی‌ها فکر می‌کنن چون حالا همه چیز رو گذاشتن و اومدن اگر به برگشت فکر کنن دیگه شکست خوردن. هیچ وقت به خودشون اجازه  نمیدان که به آغاز فکر کنن که کار اشتباهی‌ کردن یا نه. چون اگر به این نتیجه برسن که اشتباه کردن دیگه میمیرن از غصه و ناامیدی. مثل خیلی‌ از ماها. مثلا طرف مهندسی‌ مواد قبول شده و چون تنها این رو قبول شده میره میخونه. در صورتی‌ که اون شخص ۱۰۰ تا رشتهٔ دیگه هم انتخاب کرده بوده. اما چون این یکی‌ گرفت، میره و میخونه. وارد که می‌شه علاقه مند می‌شه (باید علاقه مند بشه چون اگه نشه نمیتونه درس بخونه دیگه) و اگر چند سال بعد هم ازش بپرسی‌، میگه مواد خوبه و ... از همه بهتره و ... لذا چون شغلشه و زندگیشه دیگه نمیتونه برگشت کنه، باید بگه خوبه. اگه نگه که ...

اما خطاب من کسانی‌ هستن که آزادن، از چیزی فرار نمیکنن. برای درس خوندن میان اینور، حالا ممکنه بمونن ممکن نمونن. ممکنه فکر کنن بابا ما که اینجا (خارج) خوندیم، کاری هم که از دستمون بر نمیاد، بذار بمونیم زندگی‌مون رو کنیم بابا همینجا دلت خوشه ... این فرد همین اینور بمونه و با نا امیدیش ایران رو خراب تر نکنه بهتره. بذاره کسایی‌ که به سازندگی ایران امید دارن کارهاشون رو کنن.

موضوع مهاجرت چیز خیلی‌ پیچیده ای هست و من تنها میتونم یک گوشه ايش رو که تحصیل باشه (حالا بعدن می‌شه مهاجرت) رو بگم. من از دید یک آدمي که محصل هست میگم نه کسی‌ که زندگیش رو فروخته اومده برای کار بهتر و درآمد بیشتر. من به اینها هیچ توهینی نکردم، به هیچ کس توهین نکردم. اما خیلی‌‌ها چون با انگیزهای مختلف یا اینور هستن یا دارن میان، هر طور دوست داشتن برداشت کردن.

من حرفم فقط یک چیز بود و هست: اگر فکر می‌کنید در جایگاهی هستید (یا میرسید) که میتونید برای ایران کاری کنید، اول برای ایران انجام بدید اگر ایرانی‌ هستید. نه که به قول بعضی‌ها ایران و غیر ایرانی‌ نداره که ... همه دنیا مال یک مرز و بوم هستیم (که اگر نمیدونید بدونید: این آمریکایی به آمریکایی بودنش افتخار می‌کنه اما ما حتي به دلایلی نمی‌خوایم اسم ایرانی‌ رومون باشه ... که جای تعجب داره). بعضی‌ها اونقدر دیگه آمریکا رفتن یا مهاجرت كردن جلو چشمشون رو گرفته که اصلا چیز‌های رو که همهٔ دنیا قبول دارن میخوان با اين حرفها ببرن زیر سوال.

نه دوستان من، همون آمریکایی هم به یه مهاجر غیر قانونی‌ محل نمیذاره. اگه مرز و بوم اصلا معنی‌ نداشت اونها نباید به کارگران مکزیکی که غیر قانونی‌ اومدن بی‌ محلی میکردن. با این حساب اگر پس فردا رفتید آمریکا، و پس از اون، آلمان به آمریکا حمله کرد، برید تو صف آلمان بايستيد، چون مرز نداره که، بزنیم همدیگر رو لتو پار کنیم. اما همهٔ دنیا برای مملکتشون و مردمشون میجنگن. حالا ما از مملکت (دولت) خیر ندیدیم؟ حد عقل مردمش رو داشته باشیم، و الا باز هم مجبورم بگم: ایرانی‌ نیستیم. بی‌ خود نگیم ما ایرانی‌ هستیم. مشکلی‌ هم نداره کسی‌ نمیخواد ایرانی‌ باشه. زوری كه نیست. اما بذاريم ایرانیها کار خودشون کنن. سر به سرشون نذاريم.

کسايی که میخوان بیان و در شرف اومدن هستن: خارج اومدن جلو چشماتون رو نگیره یک وقت موقعیت‌های داخل رو از دست بدید. اومدن لزوما موفقیت نیست. این رو هم درک نمیکنید تا خودتون بیایید. پس بهتره بیایید :) چون هر چی‌ من بگم براتون نامفهومه. در صورتی‌ بیایید که یا بخواید بمونید برای همیشه (سود و ضررش براي خودتون)، یا اگر برگشتید موقعیت خوبی‌ داشته باشید که ضرر کرده نباشید.

خیلی‌‌ها میگن بسیار خوب، میايم که برای همیشه بمونیم، بعد میان اینجا دانشگاهه رنک ۶۰۰ درس میخونن (تو آمریکا بها داره اما ایران نه تا حدودی، تو دنیا هم تا حدودی بها نداره). به این دلیل هم رفته اونجا که بمونه، اما بد از ۴ سال نظرش عوض میشه. اگر برگرده که چه کار کنه؟ ۴ سال همه چیز رو ترک کرده و ... اگر هم بمونه که نمی‌شه، چون دیگه تصمیم گرفته که برگرده و سود خودش رو در موندن نمیبینه روی هم رفته (و به نوعي با خودش كنار اموده كه برگرده و اگر ببينه نميشه و يا هموني كه قبلا داشت رو نداره دپرس ميشه). برای همین اگر دانشگاه خوب پذیرش گرفتید فکر کنید و بر آورد کنید. لزوما دانشگاهه خوب اومدن رو تضمین نمی‌کنه. اما خوب اگر بعد از فراغت از اون دانشگاه خوب برگردید هم مشکلی‌ نخواهید داشت قاعدتاً.

در هر صورت من امید بيخودي به کسی‌ ندادم و نمیدم. دوست دارم همه درس بخونن اینور (اما جاهای خوب) و هر جور که فکر می‌کنن بهتره به ایران عزیز خدمت کنن. کسانی‌ هم که میخوان در هر صورت بیان و بمونن، خب اطلاعات این وبلاگ کمکشون می‌کنه که راه اپلای‌ کردن رو باهاش آشنا بشن و شاید کمکی‌ باشه. پس در هر صورت (موندن یا نموندن)، امیدوارم که این وبلاگ با دیدن همهٔ جنبه ها شما رو در تصمیم گیری راهنمايی كنه (چون همه کاره شماید و این شماید که تصمیم می‌گیرید). من تنها تجربیات خودم رو به شما میگم. این شما هستید که باید با ۱۰ نفر دیگه هم صحبت کنید و بعد با دید باز تصمیم بگیرید. اما همهٔ جنبها رو ببینید. تنها به خارج اومدن و اسم خارج همه چیز رو ول نکنید چون به اون چیزی که توی ذهنتون هست ممکنه نرسید. يا اومدن رو تجربه كنيد و لمس كنيد (با سود يا ضررش) يا بريد با كسايي كه نه اونوري محض هستن نه اينوري صحبت كنيد.

(آمريكا يا كانادا: شما در آمريكا بعد از دكتري هيچ مدركي براي اقامت نداريد و تنها اگر موفق به پيدا كردن كار دائم بشيد ميتونيد يكسال بعد green card بگيريد و بعد بايد 5 سال بمونيد تا citizen بشيد. در كانادا شما بعد از 2 سال دانشجو بودن اقامت دائم ميگيريد و از مزيت اون اينه كه براي ورود دوباره به خاك كانادا ويزا نميخواهيد اما نميتونيد كشورهاي ديگه بدون ويزا بريد. اما بعد از 4 سال از بدو ورود (به شرطي كه 1 ماه 1 ماه ايران نريد و الا به ازاي هر مدت زماني كه بيرون هستيد بايد جاش جبران كنيد) ميتونيد براي citizeni كانادا اقدام كنيد كه پروسه انجامش 1 سال تا 1.5 نهايتا طول ميكشه و نهايتا شما بعد از متوسط 5 سال citizen كانادا هستيد يعني پاسورت كانادايي داريد و ميتونيد به اروپا و آمريكا بودن ويزا 90 روزه سفر كنيد و از مزاياي كانادايي و وام و اينها هم استفاده كنيد. پست دكتري كه مدت اون 2-3 سال هست در آمريكا كار محسوب نميشه. يعني اگر بعد از تحصيل دكتري، پست دكتري خونديد 3 سال باز هم هيچ كاره ايد و بايد كار پيدا كنيد تا بتونيد بمونيد. اما در كانادا پست دكتري كار محسوب ميشه و ميتونيد بعد از دكتري بمونيد و به سنوات خودتون اضافه كنيد تا راحت تر citizen بشيد. اما خب كار كردن كانادا و آمريكا هم سختيهاي خودش رو داره مثل ايران هتل نيست. پست دكتري مدرك نداره. مثل اين ميمونه كه با حقوق كمتر از استاد دانشگاهي (تقريبا نصف) بدون اينكه سابقتون حساب بشه يا ... مفتكي كار تحقيقاتي كنيد (نسبت به حقوقي كه ميدن) بعد هم تشريف ميبريد از دانشگاه بيرون. البته خوبيش اينه كه چون مدرك دكتري توي دستتون هست ميتونيد براي كار در زماني كه پست دكتري ميخونيد اپلاي كنيد و كار رو كه گرفتيد بريد به دانشگاه مقصد. اما پست دكتري اسمي بيش نيست. در هيچ جا امتياز محسوب نميشه و تنها يك نوع كار موقتي به حساب مياد. 

اين هم فرق آمريكا و كانادا از لحاظ مهاجرت و همچنين خوبيه كانادا. بيا! بعد نگيد اين همش آيه ياس ميخونه. من همه چيز رو ميگم. تصميم با خودتونه مسلما)

موفق باشید.